Sosyal Anksiyete Bozukluğu Nedir?

Sosyal anksiyete, öz farkındalığı, olumsuz yargılanma ve değerlendirilme hissiyatını da beraberinde getiren ve insanlardan kaçınmaya neden olan, diğer insanlarla iletişim korkusudur. Sosyal anksiyete, yetersizlik, aşağılık, utanma ve küçük düşme hislerine neden olan olumsuz yargılanma ve değerlendirilme korkusudur.

Bir kişi (nedensiz olarak) toplum içinde huzursuz olup, yalnızken daha iyi hissediyorsa sorun “sosyal anksiyete” olabilir.

Sosyal Anksiyete Bozukluğu

Üçüncü En Büyük Psikolojik Bozukluk

Sosyal anksiyete bozukluğu (“sosyal fobi ” olarak da adlandırılır) geçmişte tahmin edilenden çok daha yaygındır. Dünya çapında milyonlarca insan, genel ya da özel sosyal fobi olsun, bu yıkıcı ve travmatik durumdan muzdariptir.
Amerika’daki epidemiyolojik çalışmalar, son zamanlarda anksiyete bozukluğunu, depresyon ve alkolizmden sonra ülkedeki üçüncü en büyük psikolojik bozukluk olarak saptamıştır. Günümüzde nüfusun %7’sinin sosyal anksiyeteden muzdarip olduğu tahin edilmektedir. Yaşam boyu sosyal anksiyete bozukluğu geliştirenlerin yaygınlık oranı %13-14’tür.

Özel ve Genel Sosyal Anksiyete

Neredeyse her sosyal ortamda huzursuz, gergin ve rahatsız hisseden biri genel sosyal fobiye sahipken, sadece topluluk önünde konuşma yapmaktan korkan birinin durumu özel sosyal fobiye girmektedir.
Sosyal anskiyete bozukluğu olan insanlar daha yaygın olarak genel sosyal fobiye sahiptirler.
Hayatın çoğu alanında beklentisel kaygı, endişe, kararsızlık, depresyon, utanma, aşağılık duyguları ve kendini suçlama olması durumunda genel sosyal anksiyete bozukluğu söz konusudur.

Tavsiye Bağlantı: Anksiyete Belirtileri Nelerdir?

Sosyal Anksiyete Bozukluğu Belirtileri

Sosyal anksiyete bozukluğuna sahip insanlar genellikle aşağıdaki durumlarda büyük ölçüde duygusal sıkıntı yaşarlar:

• Diğer insanlarla tanışmak
• Alay edilmek veya eleştirilmek
• İlgi odağı olmak
• Bir şey yaparken izlenmek
• Bir konuda yetkili insanlarla tanışmak (“otoritedeki insanlar”)
• Birileriyle karşılaşma, özellikle yabancılarla
• Bir şeyler söylemek zorunda kalmak
• İkili ilişkiler, arkadaşlık ya da romantik ilişki

Bu liste belirtilerin tam bir listesi olmamakla birlikte sosyal anksiyete ile ilişkilendirilen diğer duygular da vardır.
Sosyal anksiyeteye eşlik eden fizyolojik bulgulardan bazıları: yoğun korku, kalp çarpıntısı, kızarma, aşırı terleme, boğazda ve ağızda kuruluk, titreme (bir bardak su içerken ve çatal bıçak kullanırken titremeden korkma), yutkunma zorluğu, kaslarda seğirme, özellikle yüz ve boyun çevresinde. Sürekli, yoğun ve geçmeyen huzursuzluk en yaygın özelliğidir.

Sosyal anksiyete bozukluğuna sahip insanlar korkularının mantıksız olduğunun farkındadırlar. Ancak, bir şeyin “farkında olmak” ile ona “inanmak” veya o şekilde “hissetmek” aynı şey değildir. Bu sebeple hayatlarının her günü “korkularıyla yüzleşmeleri”ne rağmen sosyal anksiyeteye sahip olan insanların huzursuzluk hisleri ve düşünceleri hiç kaybolmaz.

İnsanların hakkında çok az şey bildiği ve en büyük anksiyete bozukluğu olan sosyal anksiyete bozukluğunu hafifletmeye sadece uygun tedavi yöntemleri yarar.

Sosyal Anksiyete Bozukluğu için Etkili Terapi

İyi haber şu ki, sosyal anksiyete için bilişsel-davranışçı terapi önemli derecede başarılı olmaktadır. Araştırma ve aynı şekilde klinik kanıtlar bilişsel-davranışçı terapinin insanların hayatlarında kalıcı değişimler yarattığını göstermektedir.

Sosyal anksiyete bozukluğu sürekli de olsa üstesinden gelinebilmektedir.. Ancak bilişsel sorunları (örn. Bunama, Alzheimer Hastalığı) olanlar haricinde herkes, bilişsel-davranış terapisinin uygun türünü kullanarak sosyal anksiyeteye karşı ilerleme kaydedebilir.

Sosyal Anksiyete Enstitüsünde, bilişsel konseptin basit ve sadece birkaç yöntem kullanılarak ele alınabileceği genel fikrinden ayırt etmek amacıyla sosyal anksiyete için bilişsel-davranışçı terapiyi “kapsamlı” bilişsel-davranışçı olarak adlandırıyoruz.

Sosyal anksiyete bozukluğu için başarılı bir terapi programı insanların beyinlerinin (diğer bir deyişle beyin birleşmeleri veya sinir yolları) kelimenin tam anlamıyla değişmesine izin verecek düzinelerce bilişsel yöntem, strateji ve kavrama değinmelidir. Beyin sürekli öğrenir ve bu bilişsel sürecin bir sonucu olarak irrasyonel düşünce ve inançlar değişebilir.

İyi bir psikoterapi programı, gerekli ve spesifik yöntemleri sağlamanın yanı sıra, insanlara nasıl ve neden rasyonel düşünce, inanç, duygu ve algılamayı uygulamaya, üzerinde çalışmaya ve bunları kabul etmeye ihtiyaç duyacaklarını gösterecektir.

Sosyal Anksiyete Bozukluğu İçin Yardım Nasıl Bulunur?

Sosyal anksiyete, diğer anksiyete bozuklukları gibi başarıyla tedavi edilebilir. Bu probleme destek arayışında:

(a) bu sorunu iyi anlayan

(b) nasıl tedavi edileceğini bilen deneyimli bir uzman arayın.

Bilgi edinin ve sorular sorun. Örneğin, terapist, gayet kendinizde olduğunuzu ve başkalarının sizi izlediğini, sizinle ilgili olumsuz bir değerlendirme yaptığını anlıyor mu – yoksa söylediklerinizi önemsemeden sadece “Hayır, hayır siz iyisiniz … sadece abartıyorsunuz ….” mu diyor yoksa dışarıda nedensiz şeylere “maruz kalma”yı kabul etmenizi mi bekliyor?

Toplumsal kaygı yaşayan bizler, pek çok kez aklımızdan geçenlerin mantıksız olduğunu fark ediyoruz ve abartıyoruz, ancak hâlâ başkaları bizi izliyor ve yargılıyormuş gibi HİSSEDİYORUZ. Öz bilincimiz bir histir ve oldukça gerçektir.
Eğer psikoloğunuz bunu anlamazsa sosyal anksiyete hakkında ondan daha çok şey biliyorsunuz demektir. Bu koşullar altında, size yardım edip edemeyecekleri oldukça şüphelidir.

Ayrıca, profesyoneller sorularınızı daima hoş karşılamalılardır. Eğer ilgisiz veya samimiyetsiz görünüyorlarsa terapist seçiminizi değiştirmelisiniz.

Sosyal anksiyeteye sahip olan (ya da atlatmış olan) bizler terapi esnasında destek, cesaret ve nispeten stressiz bir çevreye ihtiyaç duyarız, böylece beynimiz dış etkenlerden zarar görmeden meydana gelen tüm değişiklikleri (örn. , olumsuz ortamlar, olumsuz insanlar) özümseyebilir. Sosyal anksiyete tedavisi görürken çevremiz huzurlu olursa, düşüncelerimizi, inançlarımızı, duygularımızı ve hayatlarımızı kalıcı olarak değiştirecek yeni alışkanlıklar öğrenmek daha kolay olur.

Terapistiniz “Korkularınızla yüzleşirseniz kaybolurlar” diyor mu?

Maalesef bu terapist sosyal anksiyetenin dinamiklerini anlamamaktadır. Sosyal anksiyeteye sahip insanlar olarak korkularımızla doğduğumuzdan beri zaten yüzleşmekteyiz ve şimdi eskiye kıyasla daha çok korku duymaktayız. Bu durumda başka bir terapist arayın. Toplumsal anksiyete bozukluğunu anlayan bir psikolog bulmanız zorunludur – çünkü ne olduğunu bile bilmiyorlarsa – üstesinden gelebilmeniz için ne yapmanız gerektiğini nasıl bilecekler? Sosyal anksiyete bozukluğunun üstesinden gelmek ne kolay bir iştir ne de zor. Binlerce kişi bunun üstesinden gelmiştir.
Sosyal anksiyete sendromunun ortalarındayken, umutsuz hissedersiniz ve hiç daha iyi olamayacağınızı sanarsınız. Ancak, sosyal anksiyete tedavisinden anlayan ve uzmanlaşmış bir bilişsel-davranışçı terapist bularak, bu sorun nispeten kısa bir sürede durdurulabilir ve aşılabilir.

Sosyal Anksiyetenin Üstesinden Gelmede En Önemli Etmenler

1. Problemin farkına varmak ve onu anlamak
2. Zor görünse ve kendini tekrarlayıp dursa da bilişsel-davranışçı terapiye devam etmeye kararlılık
3. Bu bilgilerin (örneğin, bilişsel yöntemler, stratejiler ve kavramlar) beyninize derinlemesine girmesi için pratik, pratik ve pratik. Böylece bu bilişsel yöntemler alışılmış ve otomatik hale gelir.
4. Gerçek dünyada endişe yaratan sorunlar üzerine yavaş yavaş çalışabileceğiniz bir sosyal anksiyete tedavisi grubuna katılmak.

Yani, topluluk önünde okurken huzursuz hisseden bir kişi hedefine ulaşmak için belirli stratejiler izlerken sosyal aktivitelerde kısa konuşmalar yapmak ve kendini tanıtmayı öğrenmek isteyen biri kendi amacına göre çalışır. Sosyal anksiyete için davranışçı terapi grubunda rol canlandırma, oyunculuk, video kamera, soru-cevap oyunları ve sahte iş görüşmeleri gibi özellikle gülünç şeyler kullanırız.

Not: Planlamada esnek bir rehber olarak bir merdiven veya “hiyerarşi” kullanılmalıdır.

Gruplar

Sosyal anksiyete terapi grupları insanları bir şey yapmak için kandırmamalı ve onlara baskı yapmamalıdır. Hiçbir olumsuz taktik uygulanmamalıdır çünkü birey kendini hazır hissettiğinde katılım göstermelidir. Eğer grup içinde oturup konuşmak istemiyorsa bunda bir sorun yoktur. Kimseye zorla bir şey yaptırılmamalıdır.
“İnsanlar grup terapisinde her defasında hiçbir şey yapmazsa nasıl ilerleme kaydedecek ?” diye soruyor olabilirsiniz. Gerçek şu ki: Bu hiç olmadı. Gruptaki insanlar neden orada olduklarını anlıyor ve doğal olarak var olan kaygı düzeyine rağmen, gönüllü olarak kendilerine özgü anksiyeteler üzerinde çalışmaya karar veriyorlar. Bu bir şeyler yapmak zorunda kalmaktan çok daha pratik ve gerçekçidir.

Sosyal anksiyete için terapi grupları her zaman teşvik edici, olumlu ve destekleyici olmalıdır. Doğru atmosfer belirlenirse, insanlar toplumsal anksiyetelerin “hiyerarşisini” düzeltebilir (ve düzeltmeye devam edebilir). Vazgeçmeyi reddeden, motive olmuş bir insanı durdurmak imkansızdır. Terapistin rolü, ne yapılacağını ve ne kadar çabuk ne yapılacağını bilmektir. Kulağa kolay gelebilir ama öyle değildir. Doğru yöntemi uygulamalı ve kendi anksiyeteniz için doğru hızda ve adımda ilerlemelisiniz. Bu sürecin kontrolü düşündüğünüzden çok daha sizin elinizde.

Günümüzde bilişsel-davranışçı terapi, her iki sosyal anksiyeteyi de tedavi etmek için kullanılmaktadır. Bilişsel-davranışçı terapi sayesinde geçmişe saplanıp kalmıyoruz çünkü bunun bize hiçbir faydası yok. Onun yerine , bugünkü sorunlarımıza, semptomlarımıza odaklanıyoruz ve anksiyete düşüncesini, duygusunu ve inancını tamamen yok etmek için birsürü teknik ve metod kullanıyoruz.

Motivasyon ve pratik burada işin içine giriyor. Bu anti-anksiyete metod ve tekniklerini ne kadar çok kullanırsanız endişeleriniz o kadar kısa sürede azalır ve sosyal anksiyetenin üstesinden gelebilirsiniz.

Psikolojik Danışmanlık İçin Gsm: 0505 495 4727
Yazar Hakkında
Toplam 13 yazı
Yusuf BAYALAN
Yusuf BAYALAN

Psikolojik Danışman Yusuf BAYALAN, İstanbul Bakırköy ve Beylikdüzü’nde ofis ortamında hizmet veriyor. Aynı zamanda online danışmanlık hizmeti de veriyor.

Yorumlar (Yorum yapılmamış)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

×

Arama Yap